Na Bakari Mwakangwale.

MDHIBITI na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali (CAG) Profesa Mussa Assad, amelitaka Bunge la Jamhuri ya Muungano, kuweka wazi mahojiano yake na Kamati ya Bunge iliyomuhoji.

Profesa Assad ameyasema hayo Jumanne wiki hii baada ya Kamati ya Bunge ya Haki Maadili na Madaraka ya Bunge, kuwasilisha Bungeni mapendekezo ya mahojiano waliyomfanyia kufatia kauli yake aliyoitoa nje ya nchi kuwa ‘Bunge ni dhaifu’.

Profesa Assad alitoa kauli hiyo hivi karibuni alipohojiwa na kituo cha Televisheni cha Umoja wa Mataifa, alipotakiwa kueleza sababu za kutofuatiliwa kwa ripoti zake anazowasilisha Bungeni, ambapo alijibu kuwa huenda inatokana na ‘udhaifu wa Bunge’.

Baada ya kuwasilishwa kwa ripoti hiyo, Bunge lilipitisha azimio la kutokufanya kazi na Mdhiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali (CAG) Profesa Mussa Assad, kwa maelezezo kuwa amekiuka kifungu cha 26 (e) cha Sheria ya Kinga, Madaraka na Haki za Bunge.

Akizungumza moja kwa moja (Live) kupitia Televisheni ya Taifa (TBC) katika kipindi cha Jambo on TBC, Jumatano wiki hii, Profesa Assad, alisema uamuzi wa ofisi ya CAG kufanya kazi na Bunge ni wa kikatiba.

Hata hivyo, Profesa Assad, alisema amesikia uamuzi wa Bunge wa kutofanya kazi naye lakini bado hajafanya tathimini.

Hata hivyo akalitaka Bunge kuweka wazi kumbukumbu ya kuhojiwa kwake na Kamati hiyo ili Watanzania wajue aliulizwa nini na alijibu nini.

Alisema, majukumu ya CAG, yameanishwa na Katiba na (Katiba) inamtaka afanye kazi na Bunge hivyo akasema uamuzi huo wa Bunge unaweza kuleta mpasuko wa kikatiba (Constitution Crisis) kwani tayari ripoti yake ameikabidhi kwa Rais John P. Magufuli, kwa mujibu wa Katiba ya Nchi.

“Kikatiba, taarifa hiyo ya Ukaguzi na Udhiubiti wa Hesabu za Serikali niliyoikamilisha ni lazima iwasilishwe Bungeni, ndani ya siku saba.”

“Sasa kama ripoti imeshakabidhiwa kwa Rais, ni lazima ripoti hiyo iwasilishwe Bungeni na kuwa ‘a public document’ na isipofanyika hivyo, inakuwa ni ukiukwaji wa Katiba ya Nchi.” Amesema CAG Profesa Assad.

Akitoa maoni yake, kufuatia sakata hilo, Askofu Benson Bagonza, alisema kuna maswali ya kujiuliza baada ya Bunge kupitisha uamuzi huo Bungeni, April 2, 2019, Jijini Daodoma.

Alisema, swali la kujiuliza ni je, Bunge limepitisha azimio la kutokufanya kazi na Profesa Assad au na CAG? na kama Bunge halitafanya kazi na CAG ni wazi linaweza kumuingiza Rais Magufuli, katika mgogoro mkubwa wa kikatiba.

Akifafanua alisema, kikatiba inapaswa ndani ya siku Saba, tangu kupokea ripoti ya CAG, ambayo (Rais Magufuli) tayari ameshaipokea inatakiwa ripoti hiyo kupelekwa Bungeni, kwa ajili ya kujadiliwa na Bunge na isipopelekwa Katiba ya Nchi inakuwa imevunjwa.

Hata hivyo kwa upande mwingi Askofu Bagonza alisema, Katiba ya Nchi inatamka kuwa mchakato wa kumwondoa CAG ni mrefu lakini iko kimya kuhusu kuendesha mchakato wa kumpata CAG mpya ikiwa itabidi kuwepo na kaimu CAG.

Kwa upande wake Ustadhi Ramadhan Kwangaya, alisema, Mtume (s a w) amesema ubora wa jihadi kwa Muislamu ni kusema ukweli mbele ya kiongozi mwenye nguvu hata kama wewe utaathirika.

Ustadhi Kwangaya, alisema waliotoa ripoti (Kamati ya Bunge ya Haki Maadili na Madaraka ya Bunge) wamesema, Profesa Assad, wakati wanamuhoji hakuomba msamaha na alisisitiza kuwa ataendelea kulitumia neno hilo (Bunge dhaifu).

Ustadhi Kwangaya, amesema kwa mtazamo wake anaona moja ya sababu ya Bunge, kutaka kumuondoa Profesa Mussa Assad, huenda ni ile Ibara ya 136 (3), Katiba ya Nchi ambayo amekuwa akikilalamikia kuwa inakiukwa na watawala na hiyo ndiyo kazi ya udhibiti inayofanywa na Ofisi ya CAG.

Ibara hiyo inasema “Fedha zilizomo katika Mfuko Mkuu wa Hazina ya Serikali hazitatolewa kutoka Mfuko huo kwa ajili ya matumizi ila mpaka matumizi hayo yawe yameidhinishwa na Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali na pia kwa sharti kwamba fedha hizo ziwe zimetolewa kwa kufuata utaratibu uliowekwa kwa ajili hiyo kwa mujibu wa sheria iliyotungwa na Bunge.”

Kwa upande wake Mwalimu Innocent Mgeta, amesema katika utoaji haki, kuna kanuni ambazo huwa wanawafundisha wanafunzi wao wa Sheria, ambazo wanaziita kwa Kiingereza ‘Principles of Natural Justice’.

“Moja ya ‘principle’ hizo ni ile inayojulikana kwa kilatini kama ‘Nemo judex in causa sua’ yaani rule against bias. Hauwezi kuathirika wewe, ukatuhumu ukafungua kesi, ukaendesha kesi wewe unaetuhumu, ukaisilikiza kesi wewe mwenyewe.”

“Zaidi ukaandika ushahidi wewe mwenyewe, ukatoa hukumu na bahati mbaya zaidi ukaamua na kusimamia utekelezaji wa hukumu wewe mwenyewe.” Amesema Mwl. Mgeta.

Alisema, ili haki itendeke au kuonekana imetendeka ni vyema kukawa na chombo huru (neutral) cha kuweza kuwasikiliza wale wanaotofautiana ili kuwaweka katika nafasi sawa kisheria na hizo ndio kanuni za utoaji haki.